Suiker: feiten en fictie over het meest gevreesde voedingsmiddel

Suiker heeft de rol van de nieuwe verzadigd vet overgenomen als de grote schuldige in de volksgezondheidsdiscussie. Suiker veroorzaakt diabetes, suiker is verslavend, suiker voedt kankercellen. Een deel van deze claims is overdreven of uit context gerukt. Een deel bevat een kern van waarheid. Het is tijd om het onderscheid te maken.

Wat is suiker eigenlijk?

Suiker is een verzamelnaam voor enkelvoudige en tweevoudige koolhydraten: glucose, fructose, galactose (monosachariden) en sucrose, lactose, maltose (disachariden). Tafelsuiker is sucrose, een combinatie van glucose en fructose. Alle koolhydraten worden uiteindelijk afgebroken tot glucose voor energieverbranding. Er is geen fundamenteel biochemisch verschil in hoe je lichaam glucose uit suiker of uit rijst verwerkt.

Waarom teveel suiker wel een probleem is

Het echte probleem met suiker in de westerse voeding is niet de stof zelf maar de hoeveelheid en de context. Sterk bewerkte suikerrijke producten zijn caloriedicht maar weinig verzadigend: ze leveren energie zonder de vezels, eiwitten en micronutrienten die verzadiging en voedingswaarde bieden. Dit maakt overconsumptie structureel makkelijker. De WHO-richtlijn van maximaal 25 gram vrije suikers per dag (niet inclusief suikers in heel fruit) is gebaseerd op evidence-based associaties met overgewicht, tandbederf en metabole aandoeningen.

Is suiker verslavend?

De claim dat suiker verslavend is als cocaiïne is een oversimplificatie die dierexperimenten extrapoleert naar mensen. Een review van Westwater et al. (2016), gepubliceerd in Neuroscience and Biobehavioral Reviews, concludeerde dat er onvoldoende bewijs is voor suikerverslaving bij mensen op basis van DSM-criteria voor verslaving. Wel is er bewijs voor compulsief eetgedrag rondom sterk bewerkte voedingsmiddelen die suiker en vet combineren, wat gedeeltelijk via dopaminemechanismen werkt.

Suiker voor en na training

Rondom intensieve training zijn snelle koolhydraten, inclusief suiker, juist functioneel: ze vullen glycogeenvoorraden snel aan en geven directe energie. Een banaan, sportdrank of repen direct na een zware training zijn in deze context prima keuzes. Context bepaalt alles bij voedingskeuzes.

Een bewust, gevarieerd voedingspatroon zonder onnodige restricties en met aandacht voor kwaliteit is duurzamer dan elk suikerverbod. Bij Fit & Focus helpen wij je een aanpak vinden die werkt voor de lange termijn. Plan een gratis kennismakingsgesprek.

Bron: Westwater, M. L., Fletcher, P. C., & Ziauddeen, H. (2016). Sugar addiction: The state of the science. European Journal of Nutrition, 55(Suppl 2), 55-69.